Fysiotherapiewetenschap

De studie Fysiotherapie Wetenschap is in september 2002 van start gegaan. De studie wordt gegeven aan de Universiteit Utrecht en valt onder de Faculteit Geneeskunde.

 

Fysiotherapiewetenschap richt zich op het verwerven van academische kennis, inzichten en vaardigheden die voor de fysiotherapiepraktijk nodig zijn. De studie leert je fenomenen en handelingsstrategieën te bestuderen die belangrijk zijn voor beslissingsprocessen in de fysiotherapie. Het gaat hierbij om het bewegend functioneren van mensen, gezond of ziek, en om interacties tussen zorgvrager en zorgverlener. Daarnaast gaat het om de invloed van omgevingsfactoren (micro en macro niveau) op die reacties en interacties en het bewegend functioneren.

 

Doelen:

Het beschrijven van het disablement process aan de hand waarvan veranderingen in de gezondheidstoestand en het menselijk bewegend functioneren kunnen worden begrepen binnen het perspectief van het menselijk handelen en de deelname aan het maatschappelijk leven.
Het ontwikkelen, implementeren en evalueren van diagnostische, therapeutische en profylactische 'evidence based' interventiestrategieën.
Het communiceren met betrokkenen, zowel met het publiek at large, als ook met clinici, beleids- en beheersmedewerkers, collegae wetenschappers en kennistheoretici.
Het implementeren van nieuw geformeerde kennis, inzichten en competenties.
Het opzetten en uitbouwen van klinisch relevante en kwalitatief hoogwaardige zorgvernieuwing.
De reflectie op het denken en het handelen.

Rollen
Vier rollen zijn van toepassing op de afgestudeerde fysiotherapiewetenschapper: academisch professional, wetenschappelijk onderzoeker, initiator van vernieuwingen en kennisoverdrager. Hieronder volgt een nadere uileg van iedere rol.

 

1. Academisch professional
Een professional beschikt over gespecialiseerde kennis op een specifiek domein, een eigen normen- en waardesysteem, doorloopt een eigen intensief ontwikkelingsproces en zoekt voortdurend naar serieuze en voor het domein relevante uitdagingen. Beschikt over professioneel intellect:
cognitieve kennis (weten wat): fundamentele beheersing van het vak bereikt door training en het volgen cursussen
hoog ontwikkelde vaardigheden (weten hoe): effectief handelen vanuit cognitieve kennis bij (gecompliceerde) problemen in de dagelijkse praktijk
begrip van systemen (weten waarom): diepgaande kennis van gecompliceerde netwerken van oorzaak-en-gevolg relaties, kan anticiperen op subtiele interacties en onbedoelde gevolgen en beschikt over een goed getrainde intuïtie
zelfgemotiveerde creativiteit (zich afvragen waarom): wilskracht, motivatie en flexibiliteit, is innovatiegericht en veranderingsgezind, reflectief en perfectiegericht.
De verschillen tussen de fysiotherapiewetenschapper en de fysiotherapeut zijn in veel opzichten gradueel, niet essentieel. Vaardigheden als logisch denken, reflecteren, abstraheren, probleem oplossen enz. zijn voor iedere professional van belang. Een academisch professional als de fysiotherapeutwetenschapper beheerst deze vaardigheden op een hoger niveau. De academisch professional streeft continue naar 'evidence based practice' en 'best practice'. Evidence based practice beoogt klinisch handelen op bewijsmateriaal. Best practice staat voor de best mogelijke manier van praktijkvoering gezien de beschikbare evidence, de ervaring en rekening houdend met situationele beleids- en beheersaspecten. Daarnaast kenmerkt de academische professional zich door
een open oog voor wetenschappelijke en maatschappelijke ontwikkelingen. Een 'open oog' betekent goed in staat zijn te kijken en te begrijpen, maar ook dat je willen zien wat er gebeurt en er mentaal voor open staan;
het besef dat zij door hun opleiding en beroepsniveau verbonden zijn met een internationaal wetenschappelijk en/of professioneel forum;
in nieuwe, complexe probleemsituaties adequaat te kunnen handelen;
een besef van beperkingen van de wetenschap.

2. Wetenschappelijk onderzoeker
De wetenschapper in de fysiotherapiewetenschapper is nieuwsgierig, zoekend en 'prettig eigenwijs'. Maar ook precies, systematisch en nauwkeurig. Hij beschikt over analytisch vermogen, is volhardend, geduldig en behept met veel doorzettingsvermogen. De wetenschappelijk onderzoeker kenmerkt zich door
een streven naar goed wetenschappelijk onderzoek
>vanuit verschillende - fysiotherapeutische en wetenschapsfilosofische - invalshoeken problemen te formuleren en op te lossen
Literatuuronderzoek, instrumentontwikkeling en dataverzameling, dataverwerking, rapportage en presentatie aan een wetenschappelijk forum en eventuele opdrachtgevers
het gebruik van kennis en vaardigheden van wetenschappelijke theorievorming, statistiek, kwantitatieve en kwalitatieve onderzoeksmethoden, klinische epidemiologie, fysiotherapie theorieën- fenomenen - handelingsstrategieën, culturele en sociaal-economische factoren, etc. - te bestuderen die belangrijk zijn voor beslissingsprocessen en opinievorming binnen en over de fysiotherapie
een open oog voor implementatie van bevindingen uit onderzoek in de praktijk

3. Initiator van vernieuwingen
Als persoon is de initiator sociaal vaardig, heeft gevoel voor politieke verhoudingen, sensitief, creatief en inspirerend, communicatief en dienstbaar. Een initiator van vernieuwingen kenmerkt zich door
een gedegen kennis van de fysiotherapie en de fysiotherapiepraktijk
sensitiviteit voor problemen, ontwikkelingen en vernieuwingen die zich aandienen in de (wetenschappelijke) literatuur, op congressen, een IOF, of anderszins;
de zorgpraktijk op micro-, meso- en macro niveau;
in de maatschappij
problemen, ontwikkelingen en vernieuwingen te vertalen naar voorstellen voor verandering voor de zorgpraktijk; bijvoorbeeld door het opstellen van richtlijnen, standaarden en protocollen
veranderingen te implementeren door leiding te geven aan veranderingsprocessen (innovatiemanagement), waarbij bestaande kwaliteit wordt vastgehouden en verbeterde kwaliteit wordt gehandhaafd (borging, kwaliteitsmanagement).
het uitvoeren van een audit over het veranderingsproces en de resultaten
bevindingen uit de verbeterde zorgpraktijk vast te leggen met als doel anderen hiervan te kunnen laten profiteren

4. Kennisoverdrager
Een kennisoverdrager is iemand die als professional groepen en individuele (aankomend) professionals in de gezondheidszorg op coachende wijze 'kennis kan bijbrengen' Een kennisoverdrager kenmerkt zich door
het beschikken over enige oriëntatie op kennis, op de rol van kennis en kennismanagement in de gezondheidszorg met name in de fysiotherapie
sensitiviteit voor kennishiaten en -behoeften kan opsporen en definiëren
het induceren definiëren, motiveren, begeleiden en evalueren van processen van kennisverwerving bij individuen en groepen
Spreekkamerwerkelijkheid

 

De studie voorziet in een brede wetenschappelijke vorming en een meer beroepsspecifieke wetenschappelijke verdieping. Met dit laatste streeft fysiotherapiewetenschap enerzijds nadrukkelijk naar maximale klinische relevantie ofwel 'spreekkamerwerkelijkheid'.
Anderzijds leert de student theorieën uit de basiswetenschappen - zoals fysiologie en psychologie - op wetenschappelijk verantwoorde wijze te gebruiken in een debat of bij klinische beslissingen. Studenten ontwikkelen competenties ten aanzien van 'methoden en technieken van wetenschappelijk onderzoek', 'statistiek', 'wetenschapsfilosofie', 'fysiotherapie-wetenschappelijke theorievorming' en 'fysiotherapie in context'.
Het gaat erom dat studenten kennis verwerven over:

  • culturele en sociaal-economische factoren in relatie tot de fysiotherapeut en zijn werk
  • ethische vraagstukken
  • de structuur en het beleid van de gezondheidszorg